Είναι ενδεχόμενο-διόλου δε σπάνιο στην πράξη-η αναγκαστική εκτέλεση να επισπεύδεται κατά παράβαση των δικονομικών διατάξεων. Εφόσον υπάρχει ακυρότητα των πράξεων εκτελέσεως θα αποτελούσε δυσμενή μεταχείριση του οφειλέτη, αν δε του παρεχόταν η δυνατότητα ανακοπής κατά άρθρο 933 ΚΠολΔ. Ο καθ’ ου η εκτέλεση λοιπόν οφειλέτης, μπορεί και οφείλει να προσβάλλει τις μη σύννομες πράξεις κατασχέσεως και πλειστηριασμού που έχουν επιβληθεί σε βάρος του, αμυνόμενος και προβάλλοντας τις αντιρρήσεις του με το ένδικο βοήθημα της ανακοπής (η οποία αποτελεί είδος της ανακοπής που προβλέπουν τα άρθρα ΚΠολΔ 585 επόμενα).
📞 Εάν αντιμετωπίζετε τέτοιου είδους ζήτημα, επικοινωνήστε άμεσα με το γραφείο μας για εξειδικευμένη νομική υποστήριξη.
Πως θα προστατευτεί ωστόσο η περιουσία του οφειλέτη ειδικά όταν κατά της οποίας έχουν ήδη αρχίσει πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης;
Η γενικότερη τάση επιταχύνσεως και επισπεύσεως των διαδικασιών της εκτέλεσης ώστε να προβάλλονται εγκαίρως οι ισχυρισμοί των μερών πριν τον πλειστηριασμό αλλά και για λόγους ασφάλειας δικαίου στην κατάσχεση κινητών και περισσότερο δε στην κατάσχεση ακινήτων , ώστε να μην δημιουργούνται αμφιβολίες για τους δικαιούχους δανειστές που επρόκειτο να ικανοποιηθούν από το εκπλειστηρίασμα , έβρισκε αντιστάθμισμα στην διάταξη 938 του ΚΠολΔ. Ήτοι με την διάταξη αυτή χορηγούνταν γενικό δικαίωμα αναστολής των πράξεων εκτελέσεως μέχρι την εκδίκαση και την απόφαση επί του αιτήματος ανακοπής του οφειλέτη. Με άλλα λόγια η κατασχετήρια περιουσία παρέμενε ακέραιη ώστε να προστατευτεί από οποιαδήποτε εν δυνάμει άκυρη εκτελεστική πράξη.
Ο νόμος 4335/2015 (ΦΕΚ Α’ 87/23.7.2015) κατήργησε το άρθρο 938 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, που έδινε τη δυνατότητα στον οφειλέτη να αιτηθεί την αναστολή της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης επί τη βάσει ανακοπής κατά της εκτέλεσης. Η κατάργηση του άρθρου αυτού προκάλεσε ιδιαίτερες αντιδράσεις στην ελληνική έννομη τάξη, καθώς πλέον ο οφειλέτης δεν είχε στην κατοχή του ένα ισχυρό όπλο για την προστασία της περιουσίας του κατά της οποίας είχε ξεκινήσει η αναγκαστική εκτέλεση.
Ωστόσο λόγω έντονης διαμαρτυρίας και ισχυρισμών για αντισυνταγματικότητα της διάταξης του 2015, γίνεται λόγος με την σύμφωνη γνώμη της νομολογίας για κατάργηση του δικαιώματος αιτήσεως αναστολής μόνο κατ’ αρχήν. Πράγματι με τον ίδιο νόμο τροποποιήθηκε η διάταξη του άρθρου 937 ΚΠολΔ, προβλέπεται, δε, πλέον μ’ αυτή ( άρθρο 1 περ. β’ ) η δυνατότητα υποβολής αίτησης αναστολής της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτέλεσης ενώπιον του δικαστηρίου, το οποίο θα δικάσει το ένδικο μέσο κατά της απόφασης που εκδόθηκε επί της ανακοπής του άρθρου 933 ή του άρθρου 936 ΚΠολΔ, ήτοι της έφεσης, εάν ο εκτελεστός τίτλος είναι απόφαση ή διαταγή πληρωμής και της ανακοπής ερημοδικίας, για τους λοιπούς τίτλους, ήτοι προβλέπεται η αναστολή μετά την έκδοση της οριστικής απόφασης επί της ανακοπής. Με το ίδιο άρθρο ( παρ.1 περ.γ ) η δυνατότητα αναστολής πριν τη συζήτηση της ανακοπής προβλέπεται, πλέον, μόνο στις περιπτώσεις άμεσης αναγκαστικής εκτέλεσης.
Οι θεωρητικοί και οι δικηγόροι βέβαια διαφωνούν για την διάκριση έμμεσης και άμεσης εκτέλεσης και διατυπώνουν τις απόψεις τους επί του ζητήματος οι επικρατέστερες απ’ τις οποίες συνοψίζονται: α/ στην ανάγκη αναλογικής εφαρμογής και στην έμμεση εκτέλεση του άρθρου 937 παρ.1γ ΚΠολΔ, που αφορά τη δυνατότητα αναστολής και προσωρινής διαταγής στην άμεση εκτέλεση και β/ στην προσφυγή στη διάταξη του άρθρου 731 ΚΠολΔ, ήτοι στη λύση της προσωρινής
Εξάλλου, όπως είδαμε, φαίνεται να επικρατεί προς το παρόν η άποψη ότι για λόγους ορθοκρισίας και επιείκειας και προς κάλυψη του παραπάνω κενού πρέπει σε κάθε περίπτωση κύριας εκτελέσεως να εφαρμοσθεί αναλόγως είτε το άρθρο ΚΠολΔ 937 1γ είτε τα άρθρα 731-732 του ΚΠολΔ. Αναλυτικότερα αν από την εκτέλεση της απόφασης πιθανολογείται κίνδυνος βλάβης της οποίας η αποκατάσταση δεν είναι εύκολη, μπορεί να διαταχθεί με αίτηση κάποιου από τους διαδίκους η ολική ή και μερική αναστολή της εκτέλεσης της προσβαλλόμενης αποφάσεως με τον όρο της παροχής ή και όχι ανάλογης εγγύησης. Από την ανάγνωση των διατάξεων της εκτέλεσης ακόμη προκύπτει ότι δεν υπάρχει δικονομική ανάγκη αναστολής της εκτελέσεως αφού η απόφαση για την ανακοπή κατά της εκτελέσεως πρέπει κατά ρητή νομοθετική επιταγή να εκδοθεί εντός 60 ημερών από τη συζήτηση της αρ 933 παρ. 6 ΚΠολΔ, δηλαδή θα εκδοθεί οπωσδήποτε πριν τον πλειστηριασμό. Η αναστολή εκτελέσεως στην προκειμένη περίπτωση δια της διατάξεως 731 ΚΠολΔ με την μορφή της προσωρινής ρυθμίσεως της καταστάσεως έχει σημασία όταν δεν είναι δυνατόν να τηρηθούν οι ως άνω προθεσμίες και εφόσον βέβαια υπάρχει βάσιμος λόγος ανακοπής κατά άρθρο 933 και πιθανολογείται η ευδοκίμηση της (Α.Π. 11/2017).
Μετά την ως άνω κατάργηση, οι όποιες αιτήσεις αναστολής και οι σχετικές αιτήσεις προσωρινής διαταγής, σε εκτελέσεις που επισπεύδονταν μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4335/2015, ήτοι μετά την 1-1-2016, ήταν περιορισμένες έως σπάνιες και, όποτε προέκυπταν, μάλλον εκ παραδρομής και από «κεκτημένη ταχύτητα», κατά κανόνα απορρίπτονταν χωρίς ιδιαίτερο προβληματισμό από τους δικάζοντες τα ασφαλιστικά μέτρα ή τις προσωρινές διαταγές δικαστές, είτε ως μη νόμιμες είτε ως απαράδεκτες, για το λόγο ότι το κρινόμενο ένδικο βοήθημα, ήτοι η αιτούμενη αναστολή δεν προβλέπεται πλέον, καλώς ή κακώς, από το Νόμο.
Ενώ έτσι είχε η κατάσταση, μετά την παραπάνω απόφαση του Αρείου Πάγου, άρχισε να αυξάνεται διαρκώς ο αριθμός των αιτήσεων αναστολής της διαδικασίας της έμμεσης αναγκαστικής εκτέλεσης, οι οποίες πλέον εμφανίζονται σε κάθε δικάσιμο ασφαλιστικών και, δη, αυτών που αφορούν επικείμενους πλειστηριασμούς, ενώ υποβάλλονται όλο και συχνότερα αιτήσεις χορήγησης σχετικών προσωρινών διαταγών, οι οποίες, σχεδόν πάντα, συνοδεύουν τις αιτήσεις αναστολής, επικαλούμενες συνήθως την παραπάνω απόφαση του ΑΠ. Συχνό, δε, είναι πλέον το φαινόμενο να ζητείται προσωρινή διαταγή μετά την άσκηση σχεδόν κάθε ανακοπής κατά πράξης της διαδικασίας της έμμεσης αναγκαστικής εκτέλεσης, είτε έχει προσδιοριστεί πλειστηριασμός, είτε έχει γίνει μόνο αναγκαστική κατάσχεση είτε, ακόμα και πριν την επιβολή κατάσχεσης, με την επίδοση μόνο της επιταγής προς εκτέλεση. Τα δικόγραφα των αιτήσεων αυτών συνήθως τιτλοφορούνται ως «αίτηση αναστολής του 938» ή «αίτηση αναστολής του πρώην 938» ή «αίτηση του 937 ΚΠολΔ και επικουρικά του 731 ΚΠολΔ» ή «αίτηση προσωρινής ρύθμισης κατάστασης», κατά κανόνα, δε, διατηρούν την παλιά μορφή τους, ήτοι συνήθως ενσωματώνεται σ’ αυτά το δικόγραφο της ανακοπής και ζητείται η αναστολή, σπάνια, δε, περιέχονται σ’ αυτά κάποια πρόσθετα περιστατικά, προκειμένου να στηρίζουν την εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 731 ΚΠολΔ ( περί ανατροπής κατάσχεσης μετα τον ν.4335/2015).
Η τελική μορφή του άρθρου 938 ΚΠολΔ όπως ισχύει σήμερα είναι απότοκος πολυετών διαφωνιών, ερμηνειών και αλλεπάλληλων συζητήσεων μεταξύ νομολογίας και θεωρίας, ώστε οι διαδικασίες αναγκαστικής εκτελέσεως ενόψει των δικαστηρίων να προσφέρουν ικανά εχέγγυα δικαιοσύνης τόσο στους δανειστές όσο και στους οφειλέτες. Η παρέμβαση αυτή του νομοθέτη με την επαναφορά του άρθρου 938 του ΚΠολΔ έξι χρόνια μετά με το άρθρο 60 του Ν. 4842/2021 (ΦΕΚ Α’ 190/13.10.2021) με έναρξη ισχύος από 1.1.2022 παρόλη την ως άνω εκτεθείσα εφαρμογή του άρθρου 731 ΚΠολΔ ,συνιστά μια ευμενή για τον οφειλέτη ενέργεια, καθώς προσθέτει ένα επιπλέον όπλο προστασίας του κατά της αναγκαστικής εκτέλεσης, η οποία σε κάθε περίπτωση θέτει σε κίνδυνο την περιουσία του.
Πως διαρθρώνεται εν τέλει το άρθρο 938 του ΚΠολΔ;
Σύμφωνα με το ισχύον πλέον άρθρο 938 του ΚΠολΔ και με σκοπό την συγκεντρωτική απαρίθμηση της παραπάνω ανάλυσης προβλέπεται ότι: «1. Με εξαίρεση την κατάσχεση ακινήτων, ως προς τα οποία εφαρμόζεται η παρ. 2, όπως επίσης με εξαίρεση την κατάσχεση κινητών που υπόκεινται σε φθορά, με αίτηση του ανακόπτοντος μπορεί να διαταχθεί η αναστολή της αναγκαστικής εκτέλεσης με εγγύηση ή και χωρίς εγγύηση, αν το δικαστήριο κρίνει ότι η ενέργεια της αναγκαστικής εκτέλεσης θα προξενήσει ανεπανόρθωτη βλάβη στον αιτούντα και πιθανολογεί την ευδοκίμηση της ανακοπής. Επίσης μπορεί να διαταχθεί να προχωρήσει η αναγκαστική εκτέλεση αφού δοθεί εγγύηση. Η αίτηση ασκείται στο αρμόδιο κατά τα άρθρα 933 και 936 δικαστήριο και δικάζεται κατά τα άρθρα 686 επ.2. Ειδικώς επί κατάσχεσης ακινήτου δεν εφαρμόζεται η παρ. 1, η δε άσκηση του ενδίκου μέσου δεν αναστέλλει την πρόοδο της εκτέλεσης, εκτός εάν το δικαστήριο του ενδίκου μέσου, μετά από αίτηση του ασκούντος αυτό, που υποβάλλεται με το ένδικο μέσο ή με τις προτάσεις, δικάζοντας με τη διαδικασία των άρθρων 686 επ., διατάξει την αναστολή με ή χωρίς παροχή εγγύησης, εφόσον κρίνει ότι η διενέργεια της αναγκαστικής εκτέλεσης θα προξενήσει ανεπανόρθωτη βλάβη στον αιτούντα και πιθανολογεί την ευδοκίμηση του ενδίκου μέσου. Επίσης μπορεί να διαταχθεί να προχωρήσει η αναγκαστική εκτέλεση αφού δοθεί εγγύηση. 3. Στις προηγούμενες περιπτώσεις είναι δυνατή η έκδοση σημειώματος με το οποίο εμποδίζεται η εκτέλεση μέχρι να εκδοθεί απόφαση επί της αίτησης αναστολής ή επί του ενδίκου μέσου. 4. Η αίτηση με την οποία ζητείται η αναστολή πλειστηριασμού είναι απαράδεκτη, αν δεν κατατεθεί το αργότερο πέντε (5) εργάσιμες ημέρες πριν από την ημέρα του πλειστηριασμού. Η απόφαση πρέπει να δημοσιεύεται έως τις 12.00 το μεσημέρι της Δευτέρας που προηγείται του πλειστηριασμού. 5. Η αναστολή των παρ. 1 και 2 ή η εγγυοδοσία μπορεί να διαταχθεί μόνο μέχρι να εκδοθεί η οριστική απόφαση επί της ανακοπής, ή η απόφαση επί του ενδίκου μέσου».
📞 Εάν αντιμετωπίζετε τέτοιου είδους ζήτημα, επικοινωνήστε άμεσα με το γραφείο μας για εξειδικευμένη νομική υποστήριξη.
Work Highlights
- Ακύρωση Κατασχετηρίου (Αθήνα, Ιανουάριος 2024): Το γραφείο μας πέτυχε την ακύρωση επιβληθείσας κατάσχεσης κινητής περιουσίας, αποδεικνύοντας την αναρμοδιότητα του εκτελούντος οργάνου και την ουσιώδη ακυρότητα της διαδικασίας.
- Αναστολή εκτέλεσης απόφασης αλλοδαπής απόφασης σε υπόθεση διατροφής (Άρθρο 937 παρ. 1 εδ. γ’, 731 & 982 επ. ΚΠολΔ) (Πειραιάς, Μάιος 2024). Το γραφείο μας κατάφερε μέσα από μία άρτια νομική εκπροσώπηση να ανασταλεί η διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης η οποία ξεκίνησε με επιταγή προς πληρωμή βάση αλλοδαπής απόφασης διατροφής μέχρι να εκδοθεί οριστική απόφαση επί της ασκηθείσας ανακοπής μας του άρθρου 933 του ΚΠολΔ.
- Αναστολή εκτέλεσης σε αναγκαστική εκτέλεση σε βάρος ακίνητης περιουσίας (Άρθρο 632 παρ. 3 ΚΠολΔ) (Πειραιάς, Σεπτέμβριος 2025). Το γραφείο μας κατάφερε μέσα από μία άρτια νομική εκπροσώπηση να ανασταλεί η διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης η οποία ξεκίνησε με επιταγή προς πληρωμή βάση απόφασης πιστωτικού ιδρύματος (Fund) μέχρι να εκδοθεί οριστική απόφαση επί της ασκηθείσας ανακοπής μας του άρθρου 632 του ΚΠολΔ.
